Trust But Verify
🌐 Tiếng Việt
Đọc bằng: English Español Tiếng Việt 中文 Русский 한국어 Tagalog हिन्दी বাংলা Հայերեն አማርኛ Shqip 日本語 العربية اردو فارسی پښتو Deutsch Français Português Polski Română Українська Bahasa Indonesia Kreyòl Ayisyen ਪੰਜਾਬੀ ગુજરાતી Af-Soomaali ខ្មែរ Hmoob ქართული Lietuvių Latviešu Eesti Italiano Ελληνικά עברית Magyar Hrvatski Српски Bahasa Melayu Svenska Norsk Dansk Kiswahili

Cúp máy. Tự mình tra số. Chờ một ngày.

← Back to the start

⚠ LƯU Ý — BẢN DỊCH CHƯA ĐƯỢC KIỂM CHỨNG

Do trí tuệ nhân tạo dịch, chưa được người bản ngữ duyệt lại. Xin đừng in hoặc phát tán vội.

Quý vị nói tiếng Việt? Một giờ của quý vị là đủ để duyệt lại. Xin liên lạc: [email protected]

(NOTICE — unvalidated AI translation, not reviewed by a native speaker. Please do not print or distribute this yet.)

Có người đang quyên góp cho một thảm họa

Nghe trang này: Cũng có bằng: English · Español · Tiếng Việt · 中文 · Русский · 한국어

Chỉ vài giờ sau khi tin tức đưa về một trận bão, cháy rừng, hay động đất, các tổ chức từ thiện giả đã xuất hiện. Người Mỹ đã trình báo khoảng 96 triệu đô la thiệt hại vì các tổ chức từ thiện giả, các trang gây quỹ cộng đồng giả, và các trò lừa cứu trợ thiên tai cho Trung tâm Khiếu nại Tội phạm Internet của FBI trong năm 2024. Sau các trận bão và cháy rừng năm 2025, các tổ chức từ thiện giả đã thu được ước tính 34 triệu đô la chỉ trong vài tuần.

Nó nghe như thế nào

"Chào bác, tôi gọi thay mặt cho Quỹ Cứu Trợ Chữ Thập Đỏ Mỹ (American Red Relief Fund). Chúng tôi đang có mặt tại hiện trường giúp đỡ những gia đình mất hết mọi thứ vì lũ lụt. Chỉ cần 20 đô la thôi cũng giúp chúng tôi đưa vật tư đến cho họ tối nay, bác cho tôi xin số thẻ được không?"

Cái tên đủ giống một tổ chức từ thiện thật để không khiến ai thấy lạ. "Red Relief" thay vì "Red Cross" (Chữ Thập Đỏ). "Hội Hỗ Trợ Lính Cứu Hỏa" thay vì một quỹ lính cứu hỏa có thật. Đủ giống để qua mặt, đủ khác để không ai chịu trách nhiệm.

Điều họ muốn: một số thẻ, ngay qua điện thoại, ngay lúc này, trong khi thảm họa vẫn còn trên bản tin. Có kẻ gửi tin nhắn kèm đường dẫn quyên góp thay vì gọi. Có kẻ dựng cả một trang gây quỹ cộng đồng trông như thật, dùng ảnh lấy từ chính các bản tin thời sự.

Sự thật: các tổ chức từ thiện chân chính không cần món quà của quý vị trong năm phút tới. Những người họ đang giúp đỡ vẫn sẽ cần giúp đỡ vào tuần sau, sau khi quý vị đã có thời gian kiểm chứng.

Nên làm gì: đừng cho tiền ngay tại chỗ, bất kể ai gọi hay nhắn tin cho quý vị. Hãy cúp máy, hoặc đóng tin nhắn lại. Nếu quý vị muốn giúp, hãy tự mình đi tìm tổ chức từ thiện đó.

Kiểm tra một tổ chức từ thiện trước khi quyên góp

Hai công cụ tra cứu miễn phí này làm việc đó trong chưa đầy một phút:

Hãy tra tên tổ chức từ thiện đó ở những trang này. Nếu không tìm thấy, hoặc tên gần đúng nhưng không hoàn toàn chính xác, đó chính là câu trả lời.

Với một thảm họa đang diễn ra gấp gáp, các tổ chức từ thiện toàn quốc mà quý vị đã biết — Chữ Thập Đỏ, Salvation Army, các quỹ cộng đồng địa phương lâu năm — hầu như luôn nhận quyên góp, và rất dễ kiểm chứng vì họ đã tồn tại nhiều năm.

Những dấu hiệu

Nên làm gì

Tự mình tra cứu tổ chức từ thiện đó tại charitynavigator.org hoặc give.org trước khi cho bất cứ thứ gì, dù nghe có vẻ gấp đến đâu.

Quyên góp trực tiếp trên trang mạng chính thức của tổ chức từ thiện: tự gõ địa chỉ, đừng theo đường dẫn từ một tin nhắn hay cuộc gọi.

Trả bằng thẻ, đừng bao giờ bằng thẻ quà tặng, chuyển khoản wire, hay tiền ảo: thanh toán bằng thẻ có thể khiếu nại; những cách kia thì không.

Nếu quý vị đã lỡ cho tiền một tổ chức hóa ra là giả: hãy liên lạc với ngân hàng hoặc công ty thẻ của quý vị để yêu cầu hoàn tiền (chargeback), và trình báo tại reportfraud.ftc.gov.

Thiên tai sẽ còn tiếp diễn, và các tổ chức từ thiện giả đi theo sau chúng cũng vậy. Thói quen để đối phó rất đơn giản: tự mình tra cứu tổ chức từ thiện đó, theo thời gian của riêng mình, trước khi cho tiền. Nhu cầu thật sự sẽ chịu được một phút chờ đó.

Liên quan: Cách chúng đòi trả tiền (tiếng Anh) · Ba dấu hiệu cảnh báo (tiếng Anh) · Toàn bộ trang bằng tiếng Anh