⚠ LƯU Ý — BẢN DỊCH CHƯA ĐƯỢC KIỂM CHỨNG
Do trí tuệ nhân tạo dịch, chưa được người bản ngữ duyệt lại. Xin đừng in hoặc phát tán vội.
Quý vị nói tiếng Việt? Một giờ của quý vị là đủ để duyệt lại. Xin liên lạc: [email protected]
(NOTICE — unvalidated AI translation, not reviewed by a native speaker. Please do not print or distribute this yet.)
Người chưa từng có thật
Nghe trang này:
Có hai điều cần nói trước khi nói gì khác.
Một: đây không phải là chuyện về sự cô đơn hay khờ dại. Đây là chuyện về việc bị một người đang làm một công việc nhắm tới, thường trong nhiều tháng, thường là một phần của một nhóm làm việc theo kịch bản có định mức và người quản lý. Một số người thực hiện việc này chính bản thân họ cũng đang bị buôn người và giam giữ trái ý muốn trong các khu trại. Đây là một ngành công nghiệp có tổ chức, không phải một cuộc gặp gỡ tình cờ đi sai hướng.
Hai: mất mát không chỉ là tiền bạc. Một mối quan hệ quý vị từng trân trọng hóa ra chỉ là một màn kịch nhắm vào tài khoản ngân hàng của quý vị. Đó là một nỗi mất mát thật sự, và nó xứng đáng được nhìn nhận như vậy.
Nó được dựng lên như thế nào
Tiếp cận. Facebook, Words with Friends, một trang hẹn hò, Instagram, một nhóm nhà thờ, một diễn đàn hỗ trợ người góa bụa, một tin nhắn "nhắn lộn số" rồi trở nên thân thiện. Các trang dành cho người cao niên, nhóm tín ngưỡng, và người mới góa bụa đều bị nhắm tới một cách có chủ đích.
Đồng điệu. Họ cùng đức tin, cùng quan điểm chính trị, cùng sở thích, cùng nỗi mất mát với quý vị. Họ cũng từng góa vợ. Cảm giác như một sự trùng hợp kỳ lạ. Thực ra không phải: họ đã đọc hồ sơ của quý vị trước.
Cường độ. Nhanh và toàn diện. Tin nhắn chào buổi sáng, tin nhắn chúc ngủ ngon, những cuộc gọi kéo dài hàng giờ, "anh chưa từng cảm thấy như thế này," nói về một tương lai chỉ sau vài tuần quen biết. Đây gọi là "dội bom tình yêu" (love bombing), và tốc độ chính là một đặc điểm cố ý — nó xây dựng sự gắn bó trước khi sự hoài nghi kịp hình thành.
Một lý do khiến họ không thể gặp mặt. Giàn khoan dầu ngoài khơi. Được điều động quân sự. Bác sĩ phẫu thuật cùng tổ chức Bác sĩ Không Biên giới. Kỹ sư ở Dubai. (Cái giàn khoan dầu xuất hiện trong hai loại lừa đảo khác nhau — như công việc của một "bạn trai" giả ở đây, và như một công việc giả được mời chào cho chính quý vị trong công việc không hề tồn tại (tiếng Anh). Cùng một bộ trang phục, khác trò lừa.) Luôn ở rất xa, luôn có một công việc lý giải cho khoảng cách đó và tạo vẻ đáng tin cậy. Những cuộc hẹn gặp được lên kế hoạch rồi luôn có chuyện gì đó xảy ra.
Yêu cầu đầu tiên, rất nhỏ. Không bao giờ là tiền ngay từ đầu. Một thẻ điện thoại. Giúp một khoản phí hải quan nhỏ. Một điều gì đó quý vị có thể dễ dàng làm được. Đó là một phép thử — xem quý vị có đồng ý không, và xem quý vị có kể cho ai không.
Leo thang. Một ca cấp cứu y tế. Thiết bị bị hải quan tịch thu. Một tài khoản ngân hàng bị đóng băng. Một hợp đồng sắp đóng lại. Mỗi lần đều khẩn cấp, mỗi lần đều kèm một lời hứa hoàn trả. Chúng không bao giờ chấm dứt, vì câu chuyện được dựng ra là để không bao giờ chấm dứt.
Cô lập. Gia đình quý vị "không muốn quý vị hạnh phúc." Con gái quý vị đang "ghen tị." Hãy giữ bí mật chuyện này trước đã. Đến lúc những yêu cầu trở nên lớn, quý vị chẳng còn ai được phép có ý kiến nữa.
Bước ngoặt đầu tư. Ngày càng nhiều trường hợp kết thúc bằng một nền tảng đầu tư thay vì một yêu cầu trực tiếp. Xem đầu tư và tiền ảo (tiếng Anh). Phiên bản này — một mối quan hệ được xây dựng trong nhiều tháng rồi biến thành một tài khoản giao dịch giả — hiện là kiểu lừa đảo gây thiệt hại nặng nhất tại Mỹ.
Các dấu hiệu
- Chưa từng gặp mặt trực tiếp, dù đã quen biết bao lâu
- Luôn có điều gì đó ngăn một cuộc gọi video, hoặc video chỉ diễn ra ngắn ngủi và kỳ lạ
- Ảnh quá hoàn hảo, hoặc chỉ có vài tấm được dùng đi dùng lại (hãy tìm kiếm bằng ảnh đó — bấm chuột phải, tìm bằng hình ảnh)
- Rơi vào lưới tình rất nhanh
- Có công việc lý giải cho khoảng cách: giàn khoan, điều động quân sự, hợp đồng ở nước ngoài
- Bất kỳ khoản tiền nào — thẻ, chuyển khoản wire, tiền ảo, một kiện hàng cần chuyển hộ
- Yêu cầu quý vị nhận tiền hoặc chuyển hộ kiện hàng (điều này biến quý vị thành người vận chuyển tiền bẩn, tự mang rủi ro pháp lý riêng)
- Ngăn cản quý vị kể cho gia đình
- Lời hứa hoàn trả luôn được đưa ra, luôn bị trì hoãn
Nên làm gì
Nếu ngay lúc này quý vị đang thắc mắc về một người nào đó:
- Tìm kiếm bằng ảnh của họ. Lưu ảnh lại, rồi dùng Google Images hoặc TinEye để tìm theo hình ảnh. Ảnh bị đánh cắp thường lộ ra dưới những cái tên khác chỉ trong vài giây.
- Yêu cầu gọi video, ngay bây giờ, không báo trước. Bảo họ vẫy tay trước mặt.
- Kể cho một người quý vị tin tưởng. Nói to toàn bộ câu chuyện ra. Nếu cảm giác đầu tiên của quý vị là không muốn kể — hãy để ý tới cảm giác đó. Nó được đặt vào quý vị một cách có chủ đích.
- Đừng gửi gì cả. Không thẻ, không phí, không cả một việc giúp nhỏ.
- Gọi 877-908-3360 (AARP Fraud Watch). Họ trò chuyện với người gặp đúng chuyện này mỗi ngày, và họ không hề lên lớp ai.
Nếu quý vị đã gửi tiền rồi:
Hãy ngừng gửi. Đừng nói cho họ biết là quý vị đã biết — chỉ cần dừng lại. Sau đó làm theo danh sách tại Tôi nghĩ mình đã bị lừa (tiếng Anh).
Hãy chuẩn bị tinh thần cho một loạt phản ứng: yêu thương, rồi tội lỗi, rồi giận dữ, rồi đe dọa, rồi một "người khác" liên lạc để giúp quý vị lấy lại tiền. Người cuối cùng đó chính là trò lừa "thu hồi tiền" (tiếng Anh), và thường là cùng một băng nhóm.
Nếu người quý vị thương yêu đang vướng vào chuyện này:
Đừng mở đầu bằng câu "người đó là giả." Quý vị sẽ thua, vì quý vị đang tranh luận chống lại nhiều tháng liên lạc hằng ngày, và kẻ lừa đảo đã chuẩn bị sẵn để người thân quý vị phản bác lại đúng tên quý vị.
Thay vào đó, hãy hỏi. "Anh ấy nói gì khi con đề nghị gọi video?" Hãy để họ tự nhận ra hình dạng của sự việc. Vẫn ở bên cạnh cuộc sống của họ dù quý vị không đồng tình — sự cô lập chính là công cụ của kẻ lừa đảo, và điều hữu ích nhất quý vị có thể làm là vẫn ở đó khi mọi thứ sụp đổ.
Sau đó
Nỗi đau ở đây là chính đáng. Có điều gì đó đã kết thúc, dù nó chưa từng là điều quý vị từng tin. Giận dữ, xấu hổ, và nhớ nhung đều có thể cùng tồn tại, và việc nhớ nhung không phải là dấu hiệu quý vị chưa hiểu ra vấn đề.
AARP tổ chức các nhóm hỗ trợ miễn phí, bảo mật cho những người từng trải qua chuyện này. Gọi 877-908-3360. Trò chuyện với những người từng trải qua điều tương tự giúp ích nhiều hơn hầu như bất cứ điều gì khác, vì nó xóa đi cảm giác quý vị là người duy nhất.
Quý vị không hề nhỏ bé đi vì chuyện này
Sẵn lòng mở lòng kết nối không phải là một khiếm khuyết, và những kẻ lợi dụng điều đó mới là những kẻ đáng xấu hổ. Quý vị muốn tin tưởng một ai đó. Đó là bản năng tốt đẹp hơn, và đáng được giữ lại.
Điều quý vị có thể thêm vào chỉ là một điều nhỏ: không ai chưa từng ngồi đối diện quý vị được nhận tiền từ quý vị cả. Mọi thứ khác về quý vị — sự ấm áp, lòng sẵn sàng, sự hào phóng — vẫn giữ nguyên như vốn có.
Liên quan: Toàn bộ trang bằng tiếng Anh